![\"Grekokatolicy](\"https:\/\/parafia.cerkiew.net.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2017\/05\/93_48.jpg\")
W pi\u0105tek 12 maja w Muzeum Ziemi Nadnoteckiej im. Wiktora Stachowiaka odby\u0142o si\u0119 otwarcie wystawy pt.: „Sen o utraconym domu, czyli o kulturze \u0141emków”.<\/p>\r\nW pi\u0105tek 12 maja w Muzeum Ziemi Nadnoteckiej im. Wiktora Stachowiaka odby\u0142o si\u0119 otwarcie wystawy pt.: „Sen o utraconym domu, czyli o kulturze \u0141emków”.<\/p>\r\n
70 rocznica akcji „Wis\u0142a” to w\u0142a\u015bciwy moment, aby opowiedzie\u0107 o wydarzeniach, które wp\u0142yn\u0119\u0142y na mieszka\u0144ców \u0141emkowszczyzny i pozosta\u0142ych ziem po\u0142udniowo-wschodniej Rzeczypospolitej sk\u0105d niesprawiedliwe wysiedlono ludno\u015b\u0107 ukrai\u0144sk\u0105. Wystawa w Trzciance dotyczy\u0142y \u0141emkowszczyzny, poniewa\u017c do tego miasta w 1947 r. przyby\u0142o 6 transportów, w których przywieziono 1437 osób. Ludno\u015b\u0107 pochodzi\u0142a z powiatów brzozowskiego, nowos\u0105deckiego, gorlickiego oraz jasielskiego. Wystawa „Sen o utraconym domu…” by\u0142 nie tylko wspomnieniem o krainie przodków ale te\u017c prób\u0105 ukazania wspó\u0142czesnych losów wysiedlonych z \u0141emkowszczyzny w oparciu o wspomnienia trzcianeckich \u0141emków.<\/p>\r\n
Wystaw\u0119 otworzy\u0142a oraz przywita\u0142a przyby\u0142ych go\u015bci Dyrektor Muzeum Pani El\u017cbieta Wi\u015bnicka. W\u015bród zaproszonych go\u015bci by\u0142 Pani Gra\u017cyna Zozula – zast\u0119pca Burmistrza Trzcianki. Nast\u0119pnie program spotkania przedstawi\u0142 Pan Andrzej Poniatowski – historyk oraz pracownik Muzeum Ziemi Nadnoteckiej.<\/p>\r\n
Wystawa sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dwóch cz\u0119\u015bci. W pierwszej cz\u0119\u015bci wszyscy, którzy przybyli, a by\u0142o obecnych oko\u0142o 90 osób, wys\u0142uchali dwóch prelekcji oraz koncertu w wykonaniu zespo\u0142u folklorystycznego „Barwinek” ze \u015awidwina. W drugiej cz\u0119\u015bci by\u0142a okazja do obejrzenia eksponatów, które zosta\u0142y zgromadzone na potrzeby tej wystawy. Dodatkowym elementem tego wydarzenia kulturalnego by\u0142y warsztaty dla dzieci m. in. s\u0142uchania, ogl\u0105dania i czytania bajek w j\u0119zyku \u0142emkowskim.<\/p>\r\n
Najpierw o historii \u0141emków – ruskich górali opowiada\u0142 dr Miros\u0142aw Pecuch z Muzeum Etnograficznego z Gorzowa Wlkp., oraz cz\u0142onek stowarzyszenia „Zjednoczenie \u0141emków”. Na przestrzeni dziejów ukaza\u0142 kszta\u0142towanie si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej mieszka\u0144ców tej cz\u0119\u015bci Karpat. Nast\u0119pnie przedstawi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ró\u017cnych \u0142emkowskich organizacji, które reprezentuj\u0105 odmienne stanowiska co do narodowej przynale\u017cno\u015bci \u0141emków. Podkre\u015bli\u0142 konieczno\u015b\u0107 odkrywania swojego pochodzenia, poniewa\u017c u\u0142atwia to odpowiedzenie sobie na egzystencjalne pytanie – kim jestem.<\/p>\r\n
![\"Grekokatolicy](\"https:\/\/parafia.cerkiew.net.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2017\/05\/93_47.jpg\")
Elementem bardzo ubogacaj\u0105cym spotkanie by\u0142 koncert w wykonaniu zespo\u0142u Barwinek, który prowadzi Marianna Balcerek rodem z Daliowej. Uczestnicy wystawy mogli wys\u0142ucha\u0107 8 \u0142emkowskich pie\u015bni. Zespó\u0142 w najbli\u017cszym czasie udaje si\u0119 z koncertem na Ukrain\u0119. Ponadto licznie zgromadzona publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a wys\u0142ucha\u0107 opowie\u015bci o \u0142emkowskim obrz\u0119dzie weselnym.<\/p>\r\n
Kolejnym prelegentem by\u0142 ks. dr Arkadiusz Trochanowski, który opowiedzia\u0142 o kulturze duchowej \u0141emków. Przedstawi\u0142 wspó\u0142czesne losy grekokatolików i prawos\u0142awnych, którzy mimo wielu utrudnie\u0144 d\u0105\u017cyli do tego, aby pozosta\u0107 wiernymi swoich Cerkwi. Ponadto wspomnia\u0142 tak\u017ce o problemie \u0141emków wysiedlonych w okolice Trzcianki i ich swoistego zamkni\u0119cia czy te\u017c przemilczenia swojego istnienia. Wniosek by\u0142 taki, \u017ce akcja „Wis\u0142a” doprowadzi\u0142a do ogromnego zniszczenia kulturalnego, mentalnego oraz religijnego. By\u0142a wielk\u0105 krzywd\u0105, któr\u0105 nic nie jest w stanie wyrówna\u0107, poniewa\u017c wielu \u0141emków straci\u0142o swój duchowy kontakt z krain\u0105 przodków. Na zako\u0144czenie wyk\u0142adu ks. dr Arkadiusz Trochanowski przedstawi\u0142 wspó\u0142czesn\u0105 sytuacj\u0119 \u0141emków, organizacje \u0142emkowskie, zespo\u0142y folklorystyczne, które kultywuj\u0105 kultur\u0119 \u0141emkowszczyzny oraz umiej\u0119tno\u015b\u0107 odnajdywania si\u0119 po 70 latach od przymusowego wysiedlenia w ró\u017cnych warunkach spo\u0142eczno-kulturalnych. Wyst\u0105pienie ks. dra Arkadiusza by\u0142o po\u0142\u0105czone z prezentacj\u0105 o najnowszych wydarzeniach religijnych, w których bior\u0105 udzia\u0142 \u0141emkowie. Zaprosi\u0142 wszystkich do udzia\u0142u w „\u0141emkowskiej Watrze” w \u017bdyni oraz do uczestniczenia w religijnych obchodach upami\u0119tniaj\u0105cych tragiczne wydarzenia wysiedlenia ludno\u015b\u0107 w ramach akcji „Wis\u0142a”, które odb\u0119d\u0105 si\u0119 21 lipca na \u015awi\u0119tej Górze Jawor na \u0141emkowszczy\u017anie.<\/p>\r\n
Nast\u0119pnie zgromadzona publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a obejrze\u0107 wystaw\u0119, która przybli\u017ca\u0142a wystrój \u0142emkowskiej chy\u017cy (domu) oraz przedmioty religijne zwi\u0105zane ze wschodnim chrze\u015bcija\u0144stwem. Sala, w której odbywa\u0142o si\u0119 spotkanie uzupe\u0142nia\u0142y wspomnienia wysiedlonych w 1947 r. w okolice Trzcianki m. in. Piotra Syrotiaka, W\u0142odzimierza Szkyrpana, Antoniny Adamczyk czy El\u017cbiety Wasy\u0142yk, która przedstawi\u0142a histori\u0119 wysiedlenia swojego ojca. Do historii trzcianeckich \u0141emków odniós\u0142 si\u0119 tak\u017ce Andrzej Poniatowski, który zaznaczy\u0142, \u017ce pierwsza wystawa o \u0141emkach odby\u0142a si\u0119 w Muzeum w Trzciance w 1986 r., ale mia\u0142a ona charakter wybitnie etnograficzny. Pó\u017aniej w lokalnym wydawnictwie w Kronice Ziemi Trzcianeckiej pojawi\u0142 si\u0119 w 1995 r. artyku\u0142 Piotra Wawrzyniaka o akcji „Wis\u0142a”. Jeszcze jedna wzmiank\u0105, ale wybitnie kulinarn\u0105, by\u0142a informacja o potrawach \u0142emkowskich w ksi\u0105\u017cce pt.: „Pami\u0119\u0107 smaku mieszka\u0144ców Trzcianki i okolic”. Andrzej Poniatowski zwróci\u0142 si\u0119 do wszystkich przyby\u0142ych, aby uzupe\u0142nili ten brak informacji o \u017cyciu \u0141emków w Trzciance. Poprosi\u0142 o archiwizowanie swoich wspomnie\u0144, poniewa\u017c przysz\u0142a dosy\u0107 spora grupa osób, które osobi\u015bcie do\u015bwiadczy\u0142y wysiedlenia. Ponadto podkre\u015bli\u0142, \u017ce wystawa pt. „Sen o utraconym domu, czyli o kulturze \u0141emków” po\u0142\u0105czona z prelekcjami, które na nowo odkrywaj\u0105 \u015bwiat \u0141emkowszczyzny, ubogaca wiedz\u0119 i pomaga w odszukiwaniu swoich duchowych korzeni równie\u017c trzcianeckim \u0141emkom.<\/p>\r\n
Na wystawie przedstawiono eksponaty ukazuj\u0105ce \u017cycie \u0141emków, które pochodz\u0105 ze zbiorów Muzeum Etnograficznego w \u0141odzi, Muzeum Okr\u0119gowego w Gorzowie, Muzeum Okr\u0119gowego z Pi\u0142y, Muzeum Ziemi Nadnoteckiej w Trzciance oraz prywatnej kolekcji Krzysztofa Bybla z Ma\u0142omic ko\u0142o Szprotawy (lubuskie) a tak\u017ce z prywatnych kolekcji. Na wystawie zaprezentowano równie\u017c przedmioty liturgiczne pochodz\u0105ce z Parafii Greckokatolickiej pw. Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca Pa\u0144skiego w Wa\u0142czu. Wystaw\u0119 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do sierpnia 2017 r.<\/p>\r\n
<\/p>\r\n
![\"Galeria\"](\"https:\/\/parafia.cerkiew.net.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2016\/09\/99_galeria.png\")
<\/a><\/p>"},"pl":{"title":"\u201eSen o utraconym domu, czyli o kulturze \u0141emk\u00f3w\u201d.","excerpt":"","content":"